با آغاز لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶ و اجرای تغییرات گسترده در قوانین داوری به ویژه در بخش ارتباط مربیان و داوران و سیستم چالش، احتمال بروز حواشی و اعتراضات پرشور روی نیمکتها بیش از گذشته مطرح شده است؛ اتفاقی که نمونه آن در بخش زنان با عصبانیت شدید جیووانی گویدتی رقم خورد.
چالش جدید مربیان؛ کارت قرمز به جای تایماوت
با شروع هفته اول لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶، بحثها تنها محدود به کیفیت فنی تیمها نیست. فدراسیون جهانی والیبال (FIVB) بسته جدیدی از قوانین آزمایشی را به مرحله اجرا گذاشته که مهمترین تغییر آن، افزایش تعداد تعویضها به ۸ بار در هر ست و همچنین تسهیل ارتباط مستقیم سرمربی با داور اول است .
بر اساس قوانین جدید، سرمربی تیم میتواند برای شفافسازی نوع درخواست چالش یا دریافت توضیح درباره یک تصمیم داوری، به داور اول نزدیک شود . اما نکته کلیدی که میتواند محل جنجال باشد، ممنوعیت هرگونه شکایت و اعتراض (Complaints & Protests) نسبت به داور اول است . این خط باریک بین «پرسش» و «اعتراض» میتواند منجر به برخوردهای انضباطی مانند کارت قرمز شود؛ همانطور که در لیگ ملتهای زنان برای گویدتی، سرمربی کانادا، رخ داد.
انقلاب در سیستم چالش؛ «بوک مارک» و توقف ناپذیری بازی
یکی از مبتکرانهترین و در عین حال جنجالیترین تغییرات، سیستم «بوک مارک چالش» (Bookmarked Challenge) است . در قوانین جدید، مربیان دیگر نمیتوانند بلافاصله بازی را متوقف کنند.
- روال جدید: اگر مربی در جریان رالی صحنهای مشکوک ببیند، میتواند آن را روی تبلت نشانهگذاری (بوک مارک) کند.
- تصمیمگیری: بازی بدون وقفه ادامه مییابد. تنها پس از پایان رالی و مشخص شدن برنده امتیاز، تیم بازنده میتواند درخواست بازبینی آن صحنه خاص را بدهد .
این قانون برای افزایش جذابیت و جلوگیری از ریتم شکسته بازی طراحی شده، اما احتمال سردرگمی مربیانی که عادت به اعتراض فوری دارند، بسیار بالاست و ممکن است منجر به واکنشهای عصبی آنی شود.
چالشهای دیداری و فنی در روزهای اولیه
اجرای همزمان این قوانین در بخش مردان، پس از تجربه زنان، نشان میدهد که بسیاری از کادر فنی هنوز با ظرافتهای قانون تعامل جدید آشنا نیستند. به ویژه در بند «محدودیت پس از چالش» که طبق آن، تیمی که درخواست چالش داده، حق ندارد بلافاصله پس از اعلام نتیجه، تایم اوت بگیرد؛ این حق فقط برای تیم مقابل محفوظ است . این موضوع میتواند برنامه تاکتیکی برخی مربیان را بر هم بزند و نارضایتی آنها را به دنبال داشته باشد.
سختگیری در قوانین حمله و سقف سالن
علاوه بر مسائل تعاملی، قوانین فنی نیز دستخوش تغییرات اساسی شدهاند:
- ضربه حمله: قانون 9.2.2 با دقت بسیار بیشتری اجرا میشود. هرگونه حمل توپ (کشیدن، هل دادن یا حمله با دو دست) ممنوع است و تنها «تیپ» (ضربه کوتاه با نوک انگشتان) مجاز شمرده میشود .
- برخورد با سقف: اگر توپ در لمس اول یا دوم به سقف یا تجهیزات بالای زمین برخورد کند و در زمین خودی فرود آید، بازی ادامه مییابد. این قانون جدید میتواند موقعیتهای عجیب و غریبی خلق کند که آمادگی ذهنی داوران و بازیکنان را میطلبد .
لیگ ملتهای ۲۰۲۶ به عنوان اولین میدان تست این تحولات بزرگ، قطعاً پر از صحنههای بحثبرانگیز خواهد بود و قضاوت داوران در کنار مدیریت رفتاری مربیان، به اندازه کیفیت والیبال تیمها تعیینکننده خواهد بود.
سیاوش بهرامی، یکی از روزنامهنگاران و تحلیلگران ورزشی باسابقه در مجله خبری ورزشکاران است. او با نگاهی تخصصی و دقیق به دنیای ورزش، همواره سعی دارد تا با گزارشها و تحلیلهای عمیق، به مخاطبان خود کمک کند تا درک بهتری از مسائل و رویدادهای ورزشی داشته باشند.